Gelijktijdigheidsfactor: past alles op je aansluiting?

Tel je de vermogens op van alles wat in je huis aan het stopcontact hangt, dan kom je al snel boven wat je aansluiting kan leveren. Toch springen de stoppen meestal niet. Dat komt doordat niet alles tegelijk aanstaat: de oven draait niet de hele dag, de waterkoker staat een paar minuten aan en de wasmachine verwarmt alleen aan het begin van het programma.

De gelijktijdigheidsfactor is het getal dat dit verschil vangt. Het is de verhouding tussen wat er op het drukste moment tegelijk gevraagd wordt en de som van alle aangesloten vermogens. Een factor van 1 betekent dat alles tegelijk op vol vermogen draait; hoe lager de factor, hoe meer de pieken van losse apparaten elkaar ontlopen.

Installateurs rekenen hiermee bij het ontwerpen van de groepenkast en het kiezen van de hoofdzekering. De waarden die ze daarbij gebruiken, staan in de installatienorm NEN 1010. Die norm is niet vrij in te zien; daarom noemen we hier geen tabelwaarden, maar laten we zien hoe het principe voor jouw huis uitpakt.

Het principe werkt omdat de meeste apparaten kort en onregelmatig veel vermogen vragen. Een laadpaal en een warmtepomp doen dat anders. Een laadpaal levert, zolang de auto laadt, urenlang hetzelfde vermogen. Een warmtepomp kan op een koude dag ook lang achter elkaar veel stroom vragen.

Voor die apparaten kun je dus niet rekenen op het uitsmeren van pieken: als ze aanstaan, staan ze echt aan. Daarom tellen ze bij het narekenen van je aansluiting vrijwel voor hun volle vermogen mee, bovenop wat de rest van het huis tegelijk vraagt.

Meestal is de oplossing slimmer verdelen, niet meteen zwaarder aansluiten. Een laadpaal met load balancing verlaagt zijn laadvermogen zodra de rest van het huis veel vraagt, en schaalt weer op als er ruimte is. Zo blijft de hoofdzekering heel, ook als de warmtepomp en de kookplaat tegelijk aanstaan.

Ook de keuze van de laadpaal zelf telt. Een 11 kW-laadpaal past in de meeste 3-fase woningen zonder te verzwaren; een 22 kW-laadpaal vraagt bijna altijd een zwaardere aansluiting. Het hoe en waarom staat in de vergelijking 11 kW of 22 kW.

Verzwaren van de aansluiting kan via de netbeheerder, maar kost eenmalig geld, en boven 3x25 ampère stijgen ook je vaste netbeheerkosten. In gebieden met netcongestie kan het daarnaast langer duren. Reken dus eerst na of slim verdelen volstaat.

Denk je aan een laadpaal, een warmtepomp of allebei, en twijfel je of je aansluiting het aankan? Leg je situatie aan ons voor, dan rekenen we het met je door.