Welke stroomaansluiting heb je, en moet je verzwaren?

Twee plekken vertellen je veel: de hoofdschakelaar in je meterkast en je jaarafrekening.

• 1-fase: bij Liander hoort bij een 1-fase aansluiting een 2-polige hoofdschakelaar.
• 3-fase: bij Liander hoort een 4-polige hoofdschakelaar van minimaal 40 ampère. Dat geldt ook bij 3x25 A, dus het getal op de schakelaar hoeft niet je aansluitwaarde te zijn.
• Je aansluitwaarde, bijvoorbeeld 3x25 A, zie je op de jaarafrekening van je energieleverancier. Bij Enexis staat hij ook in Mijn Meterkast.

De tabel volgt Liander. Andere netbeheerders kunnen andere benamingen en voorwaarden hebben; kijk voor jouw aansluiting op de site van je eigen netbeheerder.

Twijfel je wat er op jouw aansluiting past? Stuur een foto van je meterkast mee met je offerteaanvraag.

Vaak niet. Een grote aansluiting is over het algemeen alleen nodig voor een warmtepomp in een grotere woning die matig tot slecht is geïsoleerd, of voor een sauna of verwarmd zwembad.

Een elektrische auto laadt op een kleinere aansluiting met een lagere snelheid, maar voldoende voor dagelijks gebruik. Een hybride warmtepomp vraagt in de meeste gevallen geen verzwaring en past goed op een kleinere 1-fase aansluiting. Hoeveel stroom een warmtepomp gebruikt, lees je bij het verbruik van een warmtepomp.

Ook Enexis schrijft dat er op je bestaande aansluiting vaak meer mogelijk is dan je denkt. Verzwaren is soms wel nodig, bijvoorbeeld bij extra zonnepanelen, elektrisch verwarmen, een warmtepomp, elektrisch koken of een laadpaal.

Past je wens net niet? Dan kan beter inregelen van de warmtepomp of laadpaal, of een energiemanagementsysteem ruimte maken binnen je huidige aansluiting. Een laadpaal met load balancing schroeft zijn vermogen terug zodra de rest van het huis veel vraagt. Hoe grote verbruikers samen op één aansluiting passen, lees je bij de gelijktijdigheidsfactor. Meer over een laadpaal op 3 fasen en over de keuze tussen 11 of 22 kW laadpaal staat in de bijbehorende artikelen. Voor een thuisbatterij lees je de afweging bij 1-fase of 3-fase thuisbatterij.

Aannames: een 3x25 A-aansluiting (17 kW volgens Liander), een laadpaal van 11 kW (3x16 A) en geen andere grote verbruikers tegelijk aan.

• Beschikbaar: 17 kW
• Laadpaal: 11 kW
• Over voor de rest van het huis: ongeveer 6 kW

Met een warmtepomp en inductiekoken tegelijk wordt dat krap. Dan helpt load balancing, zodat de laadpaal terugschakelt. Op 3x35 A (24 kW) blijft 13 kW over, maar die ruimte kost bij Liander en Enexis ruim €1.450 per jaar extra aan vaste netkosten. Dit is een indicatie: de installateur bepaalt de werkelijke ruimte. Meer van dit soort sommen staat bij de gelijktijdigheidsfactor.

Verzwaren kost twee keer geld: eenmalig voor het werk van de netbeheerder, en elk jaar via hogere vaste netkosten. Daarnaast past je installateur de meterkast aan, bijvoorbeeld met een hoofdschakelaar voor 3 fasen. Die kosten komen er los bij.

Van 1-fase naar 3x25 A verandert je vaste netkosten dus niet: bij Liander en Enexis is dat dezelfde tariefgroep. Pas boven 3x25 A betaal je ruim €1.450 per jaar meer, ook als je die extra stroom niet gebruikt. Bij een warmtepomp, laadpaal of thuisbatterij is 3x25 A daarom vaak de logische stap, en 3x35 A alleen als het echt moet.

Let op: de ACM werkt aan nieuwe nettarieven voor huishoudens vanaf 1 januari 2029, waarbij een deel afhangt van hoeveel stroom je gebruikt en wanneer. Dat is een ontwerpbesluit; het definitieve besluit volgt begin 2027.

Verzwaren duurt niet overal even lang, en in veel gevallen heb je het niet nodig. Enexis laat op zijn site per adres zien hoeveel plek er nog is op het stroomnet en hoelang het duurt. Aanvragen bij Enexis kunnen op dit moment langer duren, en Stedin schrijft dat je langer kunt moeten wachten op een verzwaring.

In een deel van de provincie Utrecht, rond Utrecht, Woerden, De Ronde Venen, Zeist en Houten, zijn nieuwe of zwaardere aansluitingen sinds 1 juli 2026 alleen mogelijk als het net is uitgebreid of er ruimte vrijkomt. In Amersfoort, Bunschoten, Soest en Veenendaal geldt die pauze niet (stand op 25 oktober 2026).

Netbeheerders verdelen de schaarse ruimte sinds 1 juli 2026 volgens een prioriteringskader. Vanaf 1 januari 2027 gaat de ruimte die overblijft ook naar aanvragen zonder prioriteit, op volgorde van aanvraagdatum. Huishoudens die zwaarder willen aansluiten, bijvoorbeeld voor inductiekoken of een laadpaal, zijn daarbij afhankelijk van de ruimte die er nog is op het net. Meer achtergrond staat bij netcongestie.

Ruim 300.000 huishoudens en kleine bedrijven hebben een zwaardere aansluiting dan hun stroomverbruik waarschijnlijk vraagt. Dat zijn onder meer 266.000 huishoudens en bedrijven met een aansluiting boven 3x25 A en een verbruik onder 15.000 kWh per jaar.

Landelijk gemiddeld kost een standaardaansluiting tot 3x25 A in 2026 €360 per jaar. Die is geschikt voor een verbruik tot 15.000 kWh per jaar; een gemiddeld gezin van vier in een rijtjeshuis gebruikt ongeveer 3.500 kWh. Een aansluiting van 3x35 A kost gemiddeld €1.800 per jaar, en 3x80 A loopt op tot €4.500 per jaar. Dit zijn landelijke gemiddelden, geen tarieven van één netbeheerder; ze wijken af van de bedragen van Liander en Enexis hierboven. Wil je weten wat jouw netbeheerder rekent, gebruik dan de tarieven hierboven.

Gebruik je minder dan 15.000 kWh per jaar en heb je een aansluiting boven 3x25 ampère? Dan kun je landelijk gerekend ten minste €1.400 per jaar besparen door te verkleinen naar 3x25 ampère. Verkleinen heet bij netbeheerders verlichten en kost landelijk eenmalig ongeveer €300. Ter vergelijking, een tarief van één netbeheerder: Liander rekent in 2026 €304,22 voor verlichten binnen 3 fasen.

Denk wel goed na. In gebieden met een vol stroomnet kom je vaak op een wachtlijst als je later toch weer een zwaardere aansluiting wilt. Heb je 1x25 A tot en met 3x25 A, dan hoef je hier niets mee: van 1x25 A tot en met 3x25 A betaal je bij Liander en Enexis dezelfde vaste netkosten, dus verkleinen levert daar niets op.

• Laat eerst een erkend installateur bepalen of verzwaren nodig is. Enexis vraagt je de aanvraag pas te starten nadat je installateur bevestigt dat een verzwaring nodig is.
• Controleer je huidige aansluiting op je jaarafrekening en kijk op de site van je netbeheerder of er nog ruimte is op het net in jouw buurt.
• Vraag de verzwaring aan via mijnaansluiting.nl.
• Laat de meterkast aanpassen: de hoofdschakelaar moet geschikt zijn voor het aantal fasen en het nieuwe vermogen, volgens de geldende NEN-norm.

Twijfel je of verzwaren voor jou nodig is? Plan een adviesgesprek, dan kijken we samen naar jouw meterkast.