# 1-fase of 3-fase aansluiting: moet je verzwaren? Zo herken je je stroomaansluiting en zie je wat erop past. Plus wanneer verzwaren voor een warmtepomp, laadpaal of thuisbatterij nodig is, en wat het kost. Je wilt een warmtepomp, laadpaal of thuisbatterij en vraagt je af of je meterkast dat aankan. Hieronder lees je hoe je je aansluiting herkent, wat erop past en wat verzwaren kost. ## Hoe zie je welke aansluiting je hebt? Twee plekken vertellen je veel: de hoofdschakelaar in je meterkast en je jaarafrekening. 1-fase: bij Liander hoort bij een 1-fase aansluiting een 2-polige hoofdschakelaar. 3-fase: bij Liander hoort een 4-polige hoofdschakelaar van minimaal 40 ampère. Dat geldt ook bij 3x25 A, dus het getal op de schakelaar hoeft niet je aansluitwaarde te zijn. Je aansluitwaarde, bijvoorbeeld 3x25 A, zie je op de jaarafrekening van je energieleverancier. Bij Enexis staat hij ook in Mijn Meterkast. Schematisch: bij een 1-fase aansluiting hoort een 2-polige hoofdschakelaar, bij een 3-fase aansluiting een 4-polige van minimaal 40 ampère (voorbeeld Liander). Jouw schakelaar kan er anders uitzien. ## Wat past er op welke aansluiting? De tabel volgt Liander. Andere netbeheerders kunnen andere benamingen en voorwaarden hebben; kijk voor jouw aansluiting op de site van je eigen netbeheerder. Stroomaansluitingen volgens Liander Aansluiting Vermogen Wat past erop Nieuw aan te vragen? 1x25 A 5,7 kW Verlichting en standaard huishoudelijke apparaten, zoals een wasmachine en oven Niet meer 1x35 A 8 kW Standaard apparaten, elektrisch koken op een 1-fase kookplaat, ongeveer 12 zonnepanelen en een kleine hybride warmtepomp Niet nieuw 1x40 A 9 kW Hetzelfde, met een kleine warmtepomp Ja 3x25 A 17 kW Standaard apparaten, elektrisch koken, meer dan 30 zonnepanelen, een laadpaal en een warmtepomp Ja, ook als verzwaring of verlichting 3x35 A 24 kW Hetzelfde als 3x25 A, met meer vermogen. Kost bij Liander €1.458,11 per jaar meer dan 3x25 A (onze berekening uit de tarieven, zie verderop) Alleen als verzwaring of verlichting 3x40 A 27 kW Hetzelfde als 3x25 A. Voor de meeste huishoudens is dit genoeg voor alle energiebesparende maatregelen Ja Bron: Liander, soorten aansluitingen, geraadpleegd op 25 oktober 2026. Het vermogen is het maximum van de aansluiting; hoeveel je ervan nodig hebt, hangt af van hoeveel apparaten tegelijk aanstaan. Twijfel je wat er op jouw aansluiting past? Stuur een foto van je meterkast mee met je offerteaanvraag. ## Wanneer moet je verzwaren? Vaak niet. Een grote aansluiting is over het algemeen alleen nodig voor een warmtepomp in een grotere woning die matig tot slecht is geïsoleerd, of voor een sauna of verwarmd zwembad. Een elektrische auto laadt op een kleinere aansluiting met een lagere snelheid, maar voldoende voor dagelijks gebruik. Een hybride warmtepomp vraagt in de meeste gevallen geen verzwaring en past goed op een kleinere 1-fase aansluiting. Hoeveel stroom een warmtepomp gebruikt, lees je bij het verbruik van een warmtepomp. Ook Enexis schrijft dat er op je bestaande aansluiting vaak meer mogelijk is dan je denkt. Verzwaren is soms wel nodig, bijvoorbeeld bij extra zonnepanelen, elektrisch verwarmen, een warmtepomp, elektrisch koken of een laadpaal. Past je wens net niet? Dan kan beter inregelen van de warmtepomp of laadpaal, of een energiemanagementsysteem ruimte maken binnen je huidige aansluiting. Een laadpaal met load balancing schroeft zijn vermogen terug zodra de rest van het huis veel vraagt. Hoe grote verbruikers samen op één aansluiting passen, lees je bij de gelijktijdigheidsfactor. Meer over een laadpaal op 3 fasen en over de keuze tussen 11 of 22 kW laadpaal staat in de bijbehorende artikelen. Voor een thuisbatterij lees je de afweging bij 1-fase of 3-fase thuisbatterij. ## Rekenvoorbeeld: past een laadpaal op 3x25 A? Aannames: een 3x25 A-aansluiting (17 kW volgens Liander), een laadpaal van 11 kW (3x16 A) en geen andere grote verbruikers tegelijk aan. Beschikbaar: 17 kW Laadpaal: 11 kW Over voor de rest van het huis: ongeveer 6 kW Met een warmtepomp en inductiekoken tegelijk wordt dat krap. Dan helpt load balancing, zodat de laadpaal terugschakelt. Op 3x35 A (24 kW) blijft 13 kW over, maar die ruimte kost bij Liander en Enexis ruim €1.450 per jaar extra aan vaste netkosten. Dit is een indicatie: de installateur bepaalt de werkelijke ruimte. Meer van dit soort sommen staat bij de gelijktijdigheidsfactor. ## Wat kost verzwaren? Verzwaren kost twee keer geld: eenmalig voor het werk van de netbeheerder, en elk jaar via hogere vaste netkosten. Daarnaast past je installateur de meterkast aan, bijvoorbeeld met een hoofdschakelaar voor 3 fasen. Die kosten komen er los bij. Eenmalig, tarieven 2026 inclusief btw Netbeheerder Van 1-fase naar 3-fase (3x25 A) Hoe kom je aan het bedrag? Liander €368,77 (ook voor zwaarder, tot en met 3x80 A). Van 3x25 A naar 3x35 A: €304,22 Vast tarief. Hoger als de kabel in de grond vervangen moet worden Enexis Reken het uit in de rekentool van Enexis De rekentool werkt met je aansluitwaarde. Bij 3x35 A of zwaarder moet Enexis soms graven; dan zijn de kosten hoger en krijg je een offerte met het definitieve bedrag Stedin Stedin noemt op de pagina over verzwaren geen vast bedrag Je vraagt aan via mijnaansluiting.nl en krijgt meestal geen offerte. Bij extra werk krijg je wel een offerte. Kijk op de tarievenpagina van Stedin Bronnen: eenmalige tarieven Liander 2026 (inclusief 21% btw, exclusief aansluitkabel), Enexis, wat kost een verzwaring en Stedin, verlichten of verzwaren. Geraadpleegd op 25 oktober 2026. Elk jaar, vaste netkosten 2026 inclusief btw Aansluiting Liander Enexis 1x25 A tot en met 3x25 A (met meter) €478,04 €475,84 3x35 A (of 3x40 A) €1.936,15 €1.971,04 Verschil per jaar (onze berekening) €1.458,11 €1.495,20 Bronnen: jaarlijkse netwerkkosten Liander 2026 en netwerkkosten Enexis 2026 (3x40 A met automaat valt bij Enexis in dezelfde rij als 3x35 A). Je betaalt dit via je energieleverancier. Bij Stedin: zie de tarievenpagina van Stedin. Netbeheerders stellen hun tarieven elk jaar per 1 januari opnieuw vast. Van 1-fase naar 3x25 A verandert je vaste netkosten dus niet: bij Liander en Enexis is dat dezelfde tariefgroep. Pas boven 3x25 A betaal je ruim €1.450 per jaar meer, ook als je die extra stroom niet gebruikt. Bij een warmtepomp, laadpaal of thuisbatterij is 3x25 A daarom vaak de logische stap, en 3x35 A alleen als het echt moet. Let op: de ACM werkt aan nieuwe nettarieven voor huishoudens vanaf 1 januari 2029, waarbij een deel afhangt van hoeveel stroom je gebruikt en wanneer. Dat is een ontwerpbesluit; het definitieve besluit volgt begin 2027. ## Verzwaren in een vol gebied Verzwaren duurt niet overal even lang, en in veel gevallen heb je het niet nodig. Enexis laat op zijn site per adres zien hoeveel plek er nog is op het stroomnet en hoelang het duurt. Aanvragen bij Enexis kunnen op dit moment langer duren, en Stedin schrijft dat je langer kunt moeten wachten op een verzwaring. In een deel van de provincie Utrecht, rond Utrecht, Woerden, De Ronde Venen, Zeist en Houten, zijn nieuwe of zwaardere aansluitingen sinds 1 juli 2026 alleen mogelijk als het net is uitgebreid of er ruimte vrijkomt. In Amersfoort, Bunschoten, Soest en Veenendaal geldt die pauze niet (stand op 25 oktober 2026). Netbeheerders verdelen de schaarse ruimte sinds 1 juli 2026 volgens een prioriteringskader. Vanaf 1 januari 2027 gaat de ruimte die overblijft ook naar aanvragen zonder prioriteit, op volgorde van aanvraagdatum. Huishoudens die zwaarder willen aansluiten, bijvoorbeeld voor inductiekoken of een laadpaal, zijn daarbij afhankelijk van de ruimte die er nog is op het net. Meer achtergrond staat bij netcongestie. ## Te zware aansluiting? Verkleinen kan Ruim 300.000 huishoudens en kleine bedrijven hebben een zwaardere aansluiting dan hun stroomverbruik waarschijnlijk vraagt. Dat zijn onder meer 266.000 huishoudens en bedrijven met een aansluiting boven 3x25 A en een verbruik onder 15.000 kWh per jaar. Landelijk gemiddeld kost een standaardaansluiting tot 3x25 A in 2026 €360 per jaar. Die is geschikt voor een verbruik tot 15.000 kWh per jaar; een gemiddeld gezin van vier in een rijtjeshuis gebruikt ongeveer 3.500 kWh. Een aansluiting van 3x35 A kost gemiddeld €1.800 per jaar, en 3x80 A loopt op tot €4.500 per jaar. Dit zijn landelijke gemiddelden, geen tarieven van één netbeheerder; ze wijken af van de bedragen van Liander en Enexis hierboven. Wil je weten wat jouw netbeheerder rekent, gebruik dan de tarieven hierboven. Gebruik je minder dan 15.000 kWh per jaar en heb je een aansluiting boven 3x25 ampère? Dan kun je landelijk gerekend ten minste €1.400 per jaar besparen door te verkleinen naar 3x25 ampère. Verkleinen heet bij netbeheerders verlichten en kost landelijk eenmalig ongeveer €300. Ter vergelijking, een tarief van één netbeheerder: Liander rekent in 2026 €304,22 voor verlichten binnen 3 fasen. Denk wel goed na. In gebieden met een vol stroomnet kom je vaak op een wachtlijst als je later toch weer een zwaardere aansluiting wilt. Heb je 1x25 A tot en met 3x25 A, dan hoef je hier niets mee: van 1x25 A tot en met 3x25 A betaal je bij Liander en Enexis dezelfde vaste netkosten, dus verkleinen levert daar niets op. ## Zo vraag je het aan Laat eerst een erkend installateur bepalen of verzwaren nodig is. Enexis vraagt je de aanvraag pas te starten nadat je installateur bevestigt dat een verzwaring nodig is. Controleer je huidige aansluiting op je jaarafrekening en kijk op de site van je netbeheerder of er nog ruimte is op het net in jouw buurt. Vraag de verzwaring aan via mijnaansluiting.nl. Laat de meterkast aanpassen: de hoofdschakelaar moet geschikt zijn voor het aantal fasen en het nieuwe vermogen, volgens de geldende NEN-norm. Twijfel je of verzwaren voor jou nodig is? Plan een adviesgesprek, dan kijken we samen naar jouw meterkast. ## Veelgestelde vragen ### Hoe zie ik welke aansluiting ik heb? Op de jaarafrekening van je energieleverancier staat je aansluitwaarde, bijvoorbeeld 3x25 A. De hoofdschakelaar in je meterkast geeft een hint: bij Liander hoort bij 1-fase een 2-polige en bij 3-fase een 4-polige schakelaar. ### Heb ik 3-fase nodig voor een warmtepomp? Niet altijd. Een hybride warmtepomp vraagt in de meeste gevallen geen verzwaring. Een elektrische warmtepomp in een grotere woning die matig tot slecht is geïsoleerd kan wel een zwaardere aansluiting vragen. ### Kan ik een laadpaal op 1-fase? Ja, het laden gaat dan met een lagere snelheid, maar voldoende voor dagelijks gebruik. ### Wordt mijn energierekening hoger als ik verzwaar? Alleen als je boven 3x25 A uitkomt. Van 1x25 A tot en met 3x25 A betaal je bij Liander en Enexis dezelfde vaste netkosten. Een aansluiting van 3x35 A kost in 2026 ruim €1.450 per jaar meer, ook als je de stroom niet gebruikt. ### Hoe lang duurt verzwaren? Dat verschilt per netbeheerder en gebied. Enexis laat per adres zien hoelang het duurt. In gebieden met netcongestie kan het langer duren. ### Heb ik 3-fase nodig voor een thuisbatterij? Niet per se. Lees de afweging bij 1-fase of 3-fase thuisbatterij. ### Wat kost het om van 1-fase naar 3-fase te gaan? Bij Liander kost het in 2026 eenmalig €368,77, als de kabel in de grond niet vervangen hoeft te worden. Enexis laat je het bedrag in een rekentool berekenen; Stedin noemt geen vast bedrag. Je vaste netkosten blijven gelijk zolang je op 3x25 A blijft. De installateur rekent daarnaast de aanpassing van je meterkast. ### Kan ik mijn aansluiting laten verkleinen? Ja. Landelijk kost dat eenmalig ongeveer €300. Het loont alleen als je nu meer dan 3x25 ampère hebt: een zwaardere aansluiting kost landelijk gemiddeld €1.800 per jaar of meer, een standaardaansluiting ongeveer €360. Let op: wil je later weer verzwaren, dan kun je in een vol gebied op een wachtlijst komen. ## Bronnen - [Vermogen, wat past erop, hoofdschakelaar en beschikbaarheid per aansluiting: Liander, soorten aansluitingen](https://www.liander.nl/aansluitingen/soorten-aansluitingen) - [Eenmalige tarieven 2026 (1-fase naar 3-fase, 3x25 A naar 3x35 A, verlichten): Liander, eenmalige tarieven stroom 2026](https://www.liander.nl/-/media/files/tarieven/consument/2026/eenmalige-tarieven-stroom-2026-v11.pdf) - [Vaste netkosten per jaar 2026 (3x25 A en 3x35 A): Liander, jaarlijkse netwerkkosten stroom 2026](https://www.liander.nl/-/media/files/tarieven/consument/2026/jaarlijkse-netwerkkosten-stroom-2026-v10.pdf) - [Vaste netkosten per jaar 2026 (3x25 A en 3x35 A): Enexis, netwerkkosten elektriciteit 2026](https://www.enexis.nl/tarieven/2026-elektriciteit-maandelijks) - [Rekentool, graven bij 3x35 A of zwaarder en offerte met definitief bedrag: Enexis, wat kost een verzwaring](https://www.enexis.nl/aansluitingen/aansluiting-wijzigen/aansluiting-verzwaren/wat-kost-het) - [Aansluitwaarde opzoeken en ruimte op het net per adres: Enexis, heb ik een verzwaring nodig](https://www.enexis.nl/aansluitingen/aansluiting-wijzigen/aansluiting-verzwaren/heb-ik-een-verzwaring-nodig) - [Stappen bij een verzwaring en langere doorlooptijd: Enexis, wat moet ik regelen](https://www.enexis.nl/aansluitingen/aansluiting-wijzigen/aansluiting-verzwaren/wat-moet-ik-regelen) - [Aanvragen via mijnaansluiting.nl, geen offerte en hoofdschakelaar voor het aantal fasen: Stedin, verlichten of verzwaren](https://www.stedin.net/aansluiting/verlichten-of-verzwaren) - [Stedin geeft op de pagina over verzwaren geen vast bedrag: Stedin, tarieven](https://www.stedin.net/tarieven) - [Aansluitpauze in een deel van de provincie Utrecht sinds 1 juli 2026: Stedin, provincie Utrecht](https://www.stedin.net/zakelijk/energietransitie/beschikbare-netcapaciteit/congestie-en-congestiemanagement/provincie-utrecht) - [Verdeling van schaarse ruimte op het stroomnet vanaf 1 juli 2026 en 1 januari 2027: Stedin, persbericht van 16 maart 2026](https://www.stedin.net/over-stedin/pers-en-media/persberichten/nieuwe-verdeling-schaarste-op-het-stroomnet-ook-huishoudens) - [Meestal geen zwaardere aansluiting nodig voor koken, laden en warmtepomp: Rijksoverheid, nieuwsbericht van 30 juni 2026](https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/06/30/elektrisch-koken-auto-laden-en-elektrische-warmtepomp-meestal-mogelijk-zonder-zwaardere-aansluiting) - [Hybride warmtepomp vraagt in de meeste gevallen geen verzwaring: Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Kamerbrief van 7 oktober 2026](https://open.overheid.nl/documenten/7734296a-6846-4a2c-bfc5-9c4240f4ddf7/file) - [Landelijke gemiddelden, verkleinen en wachtlijst: ACM, ruim 300.000 huishoudens en bedrijven kunnen besparen met een kleinere aansluiting (6 oktober 2026)](https://www.acm.nl/nl/publicaties/acm-ruim-300000-huishoudens-en-bedrijven-kunnen-geld-besparen-met-kleinere-aansluiting-stroomnet) - [Nieuwe nettarieven vanaf 2029 (ontwerpbesluit): ACM, uitleg bij ontwerp codebesluit (8 oktober 2026)](https://www.acm.nl/nl/publicaties/uitleg-bij-ontwerp-codebesluit-volume-en-tijdsafhankelijke-tarieven-voor-kleine-aansluitingen)