Kabinet wil verplichte zonnepanelen voor bedrijven schrappen: en nu?

De energiebesparingsplicht geldt voor bedrijven en maatschappelijke instellingen die per locatie jaarlijks meer dan 50.000 kilowattuur elektriciteit of 25.000 kubieke meter aardgas(equivalent) gebruiken. Wie eronder valt, moet alle energiebesparende maatregelen nemen die zich binnen vijf jaar terugverdienen, en daarover eens per vier jaar rapporteren aan de overheid.

Om dat werkbaar te houden bestaat de Erkende Maatregelenlijst, kortweg EML: een vaste lijst maatregelen, van ledverlichting tot isolatie, waarmee je aan de plicht kunt voldoen. Sinds 2023 staan ook zonnepanelen op die lijst. Grote daken die aan de voorwaarden voldeden, moesten dus panelen krijgen.

Per 1 juli 2027 wordt de energiebesparingsplicht geactualiseerd. De grootste wijziging: de terugverdientijdgrens gaat van vijf naar zeven jaar, waardoor meer maatregelen verplicht worden. Tegelijk is de hele EML opnieuw doorgerekend op basis van actuele techniek, investeringskosten en energieprijzen. Die vernieuwde lijst ligt sinds 1 juli 2026 ter consultatie; reageren kan tot 19 augustus 2026.

In die vernieuwde lijst staan zonnepanelen niet meer als verplichte maatregel. De reden uit de toelichting bij de ontwerpregeling: door gewijzigde energieprijzen en lagere terugleververgoedingen verdienen zonnepanelen zich in veel situaties niet meer binnen zeven jaar terug, en dan horen ze volgens de systematiek niet op de lijst thuis.

Let op de paradox: de plicht als geheel wordt strenger, want de grens van zeven jaar haalt juist méér isolatie- en installatiemaatregelen binnen de verplichting. Alleen zonnepanelen vallen erbuiten. Verduurzamen blijft dus verplicht, alleen de route via zonnepanelen niet.

Wie de huidige voorwaarden erbij pakt, ziet dat de verplichting voor de meeste ondernemers nooit heeft gegolden. De erkende maatregel zonnepanelen is bedoeld voor daken vanaf 2.000 vierkante meter met ruimte voor minimaal 300 kilowattpiek aan panelen, een grootverbruikersaansluiting, een dak dat de komende tien jaar geen renovatie nodig heeft en een verzekeraar die zonder forse premiestijging akkoord gaat.

Dat is een distributiecentrum of grote hal, niet de gemiddelde mkb-locatie. Voor de meeste bedrijfspanden was zonne-energie dus al een vrije keuze, en dat blijft het. Wat verandert is vooral het signaal: de overheid rekent er niet langer standaard op dat een groot dak zich binnen de termijn terugverdient.

De onderbouwing voor het schrappen leunt op lagere terugleververgoedingen: wie veel opgewekte stroom aan het net teruggeeft, krijgt daar steeds minder voor. Dat klopt, en het raakt vooral daken die veel meer opwekken dan het pand zelf gebruikt.

Maar een generieke rekensom zegt weinig over een individueel pand. De businesscase van zakelijke zonnepanelen wordt bepaald door eigen verbruik: elke kilowattuur die je direct zelf gebruikt, hoef je niet in te kopen en niet terug te leveren. Een bedrijf dat overdag draait, met koeling, machines, een kantoor of laadpunten, gebruikt zonnestroom precies op het moment dat die wordt opgewekt. De terugleververgoeding is dan een bijzaak in de rekensom, geen fundament.

Wie het eigen verbruik verder wil opvoeren, kan sturen en opslaan: apparatuur en laadmomenten verschuiven naar zonuren, of overschot opslaan in een batterij voor de avond. Hoe dat werkt, leggen we uit bij slim sturen van je energieverbruik; dezelfde principes gelden voor een bedrijfspand.

Zonder verplichting blijft de vraag gewoon: wat levert een dak vol panelen dit pand op? Daar zijn een paar nuchtere redenen om die som te blijven maken.

Ten eerste de energierekening. Zelf opgewekte stroom die je direct verbruikt, vervangt ingekochte stroom tegen het volledige leveringstarief. Ten tweede voorspelbaarheid: een deel van je stroomkosten ligt voor twintig jaar vast in plaats van mee te bewegen met de markt. Ten derde het stroomnet: in steeds meer regio's wachten bedrijven op een nieuwe of zwaardere aansluiting door netcongestie, en eigen opwek met opslag verkleint de afhankelijkheid van dat vertraagde net.

En wie onder de energiebesparingsplicht valt, is er met het schrappen van zonnepanelen niet vanaf: de overige maatregelen uit de vernieuwde EML, van isolatie tot installaties, worden door de grens van zeven jaar juist omvangrijker. Het loont om de vernieuwde lijst tijdig naast de eigen locaties te leggen.

1. 1.Dit is een voorgenomen wijziging, geen definitief besluit. De consultatie over de vernieuwde maatregelenlijst loopt tot 19 augustus 2026; daarna stelt het ministerie de regeling definitief vast. De beoogde ingangsdatum van de geactualiseerde energiebesparingsplicht is 1 juli
2. 2.Tot die tijd geldt de huidige plicht, inclusief zonnepanelen als erkende maatregel voor de grote daken die aan de voorwaarden voldoen.

Wij volgen het traject en werken dit artikel bij zodra de definitieve regeling is gepubliceerd.